AI zmienia strukturę pracy w zakupach

BIG FISH  |  PROCUREMENT TALENT SIGNALS  |

Które stanowiska zyskują na znaczeniu, jak zmieniają się role specjalistyczne i gdzie automatyzacja obejmie największą część dotychczasowych obowiązków?

Najważniejsze ustalenia

Rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji coraz szerzej wspierają analizę wydatków, przygotowanie postępowań zakupowych, obsługę dokumentów i monitorowanie dostawców. Zmieniają się proporcje między pracą analityczno-administracyjną a zadaniami wymagającymi oceny ryzyka, negocjacji, współpracy z biznesem i odpowiedzialności za wynik.

Najsilniejsza presja dotyczy stanowisk skupionych na powtarzalnych czynnościach. Jednocześnie rośnie znaczenie kompetencji łączących znajomość zakupów z analizą danych, projektowaniem procesów i oceną jakości rekomendacji systemów. Tempo i skala zmian w strukturze zatrudnienia będą zależeć przede wszystkim od dojrzałości technologicznej przedsiębiorstw, jakości danych oraz stopnia standaryzacji procesów zakupowych.

Mapa zmian w rolach procurement*

*Jak czytać mapę?

 „Wzmacniana” oznacza wzrost znaczenia zakresu odpowiedzialności lub kompetencji;

„zmieniająca charakter” – przesunięcie proporcji między zadaniami;

„pod presją automatyzacji” – możliwość przejęcia znacznej części typowych czynności przez systemy. Kategorie mogą współwystępować.

Ekspozycja wysoka oznacza duży udział zadań technicznie podatnych na automatyzację, średnia – istotny, ale ograniczony udział.

Pewność wysoka oznacza spójne dowody z kilku źródeł, średnia – wiarygodny kierunek przy ograniczonych danych   o skali. Oceny są jakościowe i dotyczą zadań, a nie prawdopodobieństwa likwidacji stanowiska.

Cztery sygnały, które warto obserwować

1. Przebudowa zakresów odpowiedzialności

W badaniu Gartnera z października 2026 r. 25% ankietowanych liderów zakupów zadeklarowało przeprojektowanie ról w związku z AI, a 63% oczekiwało istotnej poprawy wyników funkcji w ciągu trzech lat. Rozbieżność pokazuje, że zmiany organizacyjne pozostają na wcześniejszym etapie niż oczekiwania wobec technologii. Kluczowe decyzje dotyczą podziału zadań, zasad zatwierdzania rekomendacji, odpowiedzialności za błędy i sposobu mierzenia efektów.

2. Rosnąca wartość kompetencji łączonych

Analizy rynku pracy wskazują na wzrost zapotrzebowania na umiejętności AI w szeroko rozumianym supply chain. Kierunek jest wyraźny, lecz dane obejmują więcej funkcji niż same zakupy, a dynamika liczona od niskiej bazy może zawyżać wrażenie skali. Dla procurement istotniejsze od znajomości konkretnego narzędzia stają się umiejętności oceny danych, definiowania problemu biznesowego i wdrażania zmian procesowych.

*Status kompetencji określa jej rolę w profilu zawodowym. Podstawowa jest wymagana do skutecznego wykonywania funkcji, specjalistyczna dotyczy wyspecjalizowanego obszaru odpowiedzialności, a różnicująca zwiększa wartość kandydata względem osób o podobnym doświadczeniu. Jest to  ocena jakościowa, a nie potwierdzona premia płacowa.

3. Automatyzacja pracy transakcyjnej

Badanie Hackett Group wskazuje na postępy wdrożeń w zarządzaniu umowami, analizie rynku, analizie wydatków i obsłudze zapytań wewnętrznych. Podatność na automatyzację rośnie wraz z powtarzalnością procesu, jakością danych i możliwością jednoznacznego opisania wyjątków.

*Ekspozycja oznacza udział czynności, które mogą zostać wsparte lub wykonane automatycznie przy odpowiednich danych i kontrolach. Wysoka ekspozycja dotyczy zadań rutynowych i opartych na regułach; średnia obejmuje pracę, w której ocena sytuacji, relacje i decyzje handlowe nadal zajmują znaczną część czasu.

4. Rozszerzenie pracy strategicznej

Dostęp do aktualniejszych danych o cenach, popycie, umowach i ryzyku dostawców może zwiększać częstotliwość przeglądu strategii kategorii.                                                                                                                                                                                 

Category Manager zyskuje możliwość porównywania większej liczby wariantów, a zarazem musi lepiej uzasadniać wybór.                                                                                                                                                                                                                           

W Supplier Relationship Management ważniejsze stają się interpretacja sygnałów ryzyka i uzgadnianie działań z dostawcami.

W strategic sourcing rośnie znaczenie przygotowania negocjacji, oceny alternatyw i konsekwencji handlowych.

Konsekwencje dla modelu kompetencyjnego

W procesach rekrutacyjnych i ocenie pracowników warto odróżnić biegłość w obsłudze systemów od zdolności do podejmowania decyzji na podstawie ich wyników. Szczególne znaczenie zyskują kompetencje analityczne, rozumienie ekonomiki kategorii, ocena wiarygodności informacji, negocjacje, zarządzanie interesariuszami oraz projektowanie kontroli procesu.

Osobnym zagadnieniem jest rozwój młodszych specjalistów. Automatyzacja zadań przygotowawczych może ograniczyć tradycyjne możliwości uczenia się poprzez wykonywanie kolejnych etapów procesu. Firmy będą potrzebowały bardziej świadomie zaprojektowanych ścieżek rozwoju, obejmujących pracę na przypadkach, analizę decyzji i stopniowe zwiększanie odpowiedzialności. Na razie jest to ryzyko organizacyjne wymagające dalszej obserwacji.

Kierunki zmian na rynku talentów zakupowych

W kolejnych kwartałach szczególnego znaczenia nabierze tempo zmian w strukturze zatrudnienia i zakresach odpowiedzialności zespołów zakupowych. Istotnym wskaźnikiem będzie relacja między zapotrzebowaniem na stanowiska operacyjne a popytem na specjalistów łączących kompetencje zakupowe, analityczne i technologiczne.

W Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej dodatkowym obszarem obserwacji pozostaje ewolucja centrów usług wspólnych. Rozwój AI może przyspieszyć przekazywanie tym jednostkom bardziej zaawansowanych zadań, w tym analiz zakupowych, zarządzania kategoriami oraz rozwoju rozwiązań cyfrowych. Skala tej zmiany będzie zależeć od dojrzałości organizacji i przyjętego modelu zarządzania funkcją zakupową.

O Big Fish Procurement AI Signals

Big Fish Procurement AI Signals to program ciągłego monitorowania wpływu sztucznej inteligencji na strukturę zatrudnienia, charakter pracy i zapotrzebowanie na kompetencje w funkcjach zakupowych.

Jego celem jest identyfikowanie zmian na możliwie wczesnym etapie, zanim znajdą pełne odzwierciedlenie w strukturach organizacyjnych, profilach stanowisk i praktykach rekrutacyjnych.

Analizujemy zarówno kierunki rozwoju technologii, jak i decyzje przedsiębiorstw dotyczące automatyzacji procesów, organizacji pracy, podziału odpowiedzialności oraz inwestycji w kompetencje. Szczególną uwagę poświęcamy zjawiskom, które mogą zmieniać wartość poszczególnych doświadczeń zawodowych na rynku procurement.

Metodologia

Metodologia Big Fish Procurement AI Signals wykorzystuje koncepcję słabych sygnałów strategicznych, analizę trendów oraz weryfikację obserwacji na podstawie niezależnych kategorii źródeł. Monitoring obejmuje badania rynku pracy, publikacje naukowe i branżowe, strategie technologiczne przedsiębiorstw, wdrożenia AI, zmiany modeli operacyjnych oraz ewolucję wymagań kompetencyjnych. Identyfikowane zjawiska oceniamy pod względem siły sygnału, wiarygodności dostępnych dowodów, potencjalnego wpływu na role i kompetencje oraz przewidywanego horyzontu zmian.                                                                                                                                                         

Rozróżniamy wczesne oznaki zmian, kierunki potwierdzane przez powtarzalne decyzje przedsiębiorstw oraz zjawiska o udokumentowanych konsekwencjach organizacyjnych.                                                                                                  

Szczególne znaczenie przypisujemy mechanizmom wpływu AI na zakres wykonywanych zadań, odpowiedzialność za decyzje, wymagania kompetencyjne i zapotrzebowanie na poszczególne profile zawodowe.

O Big Fish

Big Fish od ponad 20 lat specjalizuje się wyłącznie w obszarze zakupów. Jako Procurement Talent Partner wspieramy organizacje w pozyskiwaniu, ocenie i rozwoju talentów zakupowych, łącząc executive search, rekrutację specjalistyczną, ocenę kompetencji oraz rozwój zawodowy.

Doświadczenie wynikające z bezpośredniej współpracy z przedsiębiorstwami i profesjonalistami zakupów łączymy z systematyczną analizą rynku pracy.

Big Fish Procurement Career Signals to nasz autorski program analityczny poświęcony zmianom wpływającym na role, kompetencje i wartość doświadczenia zawodowego w zakupach. Jego częścią jest AI Signals, skoncentrowany na wpływie sztucznej inteligencji na przyszłość zawodów i kompetencji zakupowych.

Wybrane źródła

• Gartner, CPO Survey, 8 października 2026, gartner.com/en/newsroom/press-releases/2026-10-08-gartner-survey-shows-chief-procurement-officers-stalling-on-needed-ai-role-redesign

• The Hackett Group, 2026 Procurement Agenda and Key Issues Study, raport dostępny przez Ivalua

• McKinsey, Agentic AI in strategic sourcing: hype or hero?, październik 2026

• BCG, badanie liderów zakupów technologicznych, lipiec 2026

• Gartner, analiza ogłoszeń o pracę w supply chain, czerwiec 2026

Big Fish Polska  |  Analiza rynku talentów procurement  |  29 października 2026